ADR – Niebezpieczne towary

ADR jest skrótem od „Europejskiej Umowy o Międzynarodowym Przewozie Towarów Niebezpiecznych Drogą Lądową” — międzynarodowego standardu regulującego przewóz niebezpiecznych materiałów drogami w krajach Europy.

Standard ten został przyjęty w 1957 roku w Genewie i pierwotnie podpisało go 9 krajów. W 1975 roku ratyfikowała go Polska. W 2014 roku obowiązywał w 48 krajach.

Towar niebezpieczny

Towar niebezpieczny to różnorodne substancje, które ze względu na swoje właściwości mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzi lub negatywnie wpływać na stan środowiska.

Towary niebezpieczne klasyfikowane są według klas ADR, zawierających informacje o ich niebezpieczeństwie, warunkach pakowania, oznakowania, warunkach przeglądów technicznych, obsługi towarów, zakazach dotyczących wspólnego pakowania towarów.

Jakie są klasy ADR

Istnieje łącznie dziewięć klas ADR:

• ADR-1 odnosi się do materiałów wybuchowych — substancji, które mogą eksplodować w określonych warunkach;
• ADR-2 — gazy: łatwopalne, niepalne i toksyczne;
• ADR-3 odnosi się do cieczy łatwopalnych — substancji, które mogą łatwo się zapalić;
• ADR-4 odnosi się do substancji stałych łatwopalnych — substancji, które mają skłonność do samozapłonu lub wydzielają palne gazy w kontakcie z wodą;
• ADR-5 — substancje utleniające i nadtlenki organiczne, które mogą wywołać lub zaostrzyć pożar;
• ADR-6 — substancje toksyczne i infekcyjne, stanowiące zagrożenie dla zdrowia;
• ADR-7 odnosi się do substancji radioaktywnych;
• ADR-8 — substancje korozyjne, które w kontakcie mogą uszkodzić lub zniszczyć inne materiały;
• ADR-9 — różne niebezpieczne materiały, które nie mieszczą się w innych kategoriach, ale stanowią zagrożenie podczas transportu.

Oznakowanie i znaki towarów niebezpiecznych

Transport, przewożący towary niebezpieczne, oraz sam towar muszą mieć specjalne oznakowanie. Znaki ostrzegawcze (100 x 100 mm) nanoszone są na opakowania, które zawierają niebezpieczne substancje i produkty. Większe znaki ostrzegawcze (250 x 250 mm) nanoszone są na boki i tył pojazdu podczas transportu zapakowanych towarów niebezpiecznych lub w cysternach.

ADR-1

1.1 Materiały wybuchowe o niebezpieczeństwie wybuchu masowego

1.2 Materiały wybuchowe, nie wybuchające masowo

1.3 Materiały wybuchowe, palne, nie wybuchające masowo

1.4 Materiały wybuchowe, które nie stanowią istotnego zagrożenia

1.5 Bardzo niewrażliwe materiały wybuchowe

1.6 Wyroby o bardzo niskiej wrażliwości

ADR-2

2.1 Gazy łatwopalne

2.2 Gazy niepalne, nietoksyczne

2.3 Gazy toksyczne

ADR-3

Klasa 3 obejmuje substancje i wyroby zawierające substancje tej klasy, które:

są cieczy;

mają przy temperaturze 50 °C ciśnienie pary nie wyższe niż 300 kPa i nie są całkowicie gazowe przy temperaturze 20 °C i normalnym ciśnieniu 101,3 kPa;

mają temperaturę zapłonu nie wyższą niż 60 °C.

Klasa 3 obejmuje również:

płynne dezaktywowane materiały wybuchowe;

olej napędowy, lekki olej grzewczy i gazoil o temperaturze zapłonu powyżej 60 °C, ale nie wyżej niż 100 °C;

cieczy i substancje stałe w stanie stopionym o temperaturze zapłonu powyżej 60 °C, które są dostarczane do transportu lub transportowane w gorącym stanie przy temperaturze równej lub wyższej od ich temperatury zapłonu.

ADR-4

4.1 Łatwopalne substancje stałe

4.2 Substancje samozapalające

4.3 Substancje wydzielające łatwopalne gazy w kontakcie z wodą

ADR-5

5.1 Substancje utleniające

5.2 Nadtlenki organiczne

Klasa 5.1 obejmuje substancje, które same w sobie niekoniecznie są palne, ale mogą poprzez wydzielanie tlenu spowodować lub podtrzymać spalanie innych materiałów, a także wyroby zawierające takie substancje.

Podstawową cechą niebezpiecznych towarów tej klasy jest ich zdolność do rozkładu w wyniku podgrzewania z wydzielaniem tlenu, co sprzyja rozwojowi pożaru w sytuacji awaryjnej. Dodatkowo, substancje utleniające mogą tworzyć z substancjami palnymi mieszaniny, które zapalają się w momencie ich powstania lub zapalają się w obecności źródła ognia. Konieczne jest wykluczenie możliwości kontaktu towarów tej klasy z substancjami łatwopalnymi.

Klasa 5.2 obejmuje nadtlenki organiczne i mieszaniny nadtlenków organicznych. Nadtlenki organiczne to substancje organiczne zawierające dwu wartościową strukturę –O–O– i mogą być traktowane jako pochodne nadtlenku wodoru, jeśli jeden lub oba atomy wodoru są zastąpione organicznymi rodnikami.

Nadtlenki organiczne mają tendencję do egzotermicznego rozkładu w normalnej lub podwyższonej temperaturze. Rozkład może rozpocząć się pod wpływem ciepła, kontaktu z zanieczyszczeniami (np. kwasami, związkami metali ciężkich, aminami), tarcia lub uderzenia. Tempo rozkładu wzrasta w miarę wzrostu temperatury i zależy od składu nadtlenku organicznego.

ADR-6

6.1 Substancje toksyczne

6.2 Substancje infekcyjne

Klasa 6.1 obejmuje substancje (w tym mieszaniny i roztwory), które mogą powodować śmierć lub poważne obrażenia, lub szkodzić zdrowiu człowieka przy wdychaniu, wchłanianiu przez skórę lub połykaniu.

Klasa 6.2 obejmuje substancje, o których wiadomo lub istnieją podstawy do przypuszczenia, że zawierają patogenne organizmy powodujące choroby ludzi lub zwierząt, takie jak bakterie, wirusy, riketsje, pasożyty, grzyby i inne czynniki zakaźne.

ADR-7

Klasa 7. Materiały radioaktywne

Materiał radioaktywny to każdy materiał zawierający radionuklidy, w którym stężenie aktywności, a także ogólna aktywność ładunku przekraczają wartości ustalone normami i przepisami bezpieczeństwa jądrowego i radiacyjnego.

Główne niebezpieczeństwo:

Promieniowanie radioaktywne w postaci promieniowania alfa, beta, gamma lub neutronowego;

Wydzielanie znacznych ilości ciepła podczas transportu materiałów radioaktywnych o wysokiej aktywności;

Niebezpieczeństwo wystąpienia niekontrolowanej reakcji łańcuchowej rozszczepienia i wybuchu jądrowego podczas transportu dzielących się materiałów radioaktywnych.

ADR-8

Klasa 8 obejmuje substancje i wyroby, które ze względu na swoje właściwości chemiczne w kontakcie ze skórą i błonami śluzowymi powodują poważne obrażenia, lub które w przypadku wycieku lub rozsypania powodują uszkodzenie lub zniszczenie innych ładunków lub środków transportu. Do tej klasy należą również substancje, które w obecności wody, wilgotności powietrza tworzą odpowiednio płyny korozyjne, pary lub zawiesiny.

Niektóre ładunki tej klasy są substancjami palnymi, które mogą tworzyć toksyczne produkty podczas spalania, wykazując cechy substancji niebezpiecznych.

ADR-9

Klasa 9 obejmuje niebezpieczne materiały, które nie są wymienione w innych klasach. Obejmuje substancje, które stanowią zagrożenie dla zdrowia, życia lub środowiska podczas transportu. Klasa ta nie obejmuje materiałów wybuchowych, radioaktywnych ani niepalnych gazów, ale może obejmować różne inne substancje.

Wymagania dla załogi transportującej ADR

Do prowadzenia pojazdu ciężarowego przewożącego towary niebezpieczne dopuszczani są kierowcy, którzy mają co najmniej 3-letni staż pracy jako kierowca, posiadają odpowiednią kategorię prawa jazdy, mają świadectwo ADR potwierdzające ukończenie szkolenia dla kierowców środków transportu przewożących towary niebezpieczne, przeszli instruktaż oraz badania lekarskie.

Na pojazdach przewożących towary niebezpieczne zabrania się przewożenia pasażerów.

Każdy członek załogi pojazdu musi umieć korzystać z urządzeń przeciwpożarowych oraz środków pierwszej pomocy.

Członkom załogi pojazdu zabrania się:

• otwierania opakowań, które zawierają niebezpieczne substancje lub wyroby;
• wchodzenia do pojazdu z urządzeniami oświetleniowymi, które mają otwarty ogień, a także z otwartymi metalowymi powierzchniami, które mogą prowadzić do iskrownictwa;
• korzystania w pojazdach, które przewożą cieczy o temperaturze zapłonu nie wyższej niż 60 °C, łatwopalnych substancji lub wyrobów 2. klasy, z jakichkolwiek urządzeń oświetleniowych, z wyjątkiem przenośnych lamp, których konstrukcja wyklucza możliwość zapłonu łatwopalnych par i gazów, które mogłyby przeniknąć do wnętrza pojazdu;
• używania ognia lub otwartego płomienia w pobliżu pojazdów przewożących substancje i wyroby 1. klasy;
• używania paliwowych urządzeń grzewczych zamontowanych w pojazdach typu FL podczas operacji załadunku i rozładunku, a także w miejscach załadunku;
• palenia w pobliżu pojazdów i wewnątrz nich podczas wykonywania operacji załadunkowych i rozładunkowych.

---

Świadectwo ADR…

Zestaw ADR – co kierowca musi mieć przy przewozie towaru niebezpiecznego…