Tachograf – to kontrola kierowcy czy bezpieczeństwo?
Tachograf – to kontrola kierowcy czy bezpieczeństwo?
Tachograf – do czego służy, do kontroli czy ochrony? Nie ma co się zastanawiać. Dla kierowcy to jednoznacznie bezpieczeństwo. Tachograf to przyjaciel i sojusznik kierowcy, ale dla logisty to wróg.
To właśnie tachograf, zwany potocznie „Tacho”, nie pozwala logistykom ani dyspozytorom przeciążać kierowcy ponad normę. Chroni sen kierowcy, umożliwia zrobienie przerwy na posiłek i dba o to, by nie pracował ponad siły.
Ale nie wszystko jest tak kolorowe. Tachograf będzie twoim przyjacielem i sojusznikiem tylko tak długo, jak przestrzegasz jego zasad – zasad pracy i odpoczynku kierowcy ciężarówki. Jeśli je złamiesz, czeka cię kara w postaci mandatu.
Podstawowe zasady tachografu dla kierowcy:
Zacznijmy od początku…
Otwarcie zmiany
- Włącz tachograf.
- Włóż kartę kierowcy do slotu 1, chipem do góry.
- Tachograf odczyta twoją kartę i powita cię.
- Jeśli jest to otwarcie zmiany po urlopie, konieczne będzie ręczne wprowadzenie danych:
- Tachograf zapyta, czy chcesz wprowadzić dane ręcznie – potwierdź, naciskając „OK”.
- Pokaże datę i godzinę ostatniego wyjęcia karty, a poniżej – aktualną datę i godzinę. Należy zmienić aktualny czas na właściwy, czyli na czas rozpoczęcia pracy, przyjazdu do firmy itp., i potwierdzić wprowadzenie. Na przykład, jeśli przyjechałeś do firmy o 12:00.
- Następnie tachograf zapyta, co robiłeś w okresie od wcześniejszej godziny do momentu dotarcia do pojazdu – zazwyczaj ustawia się „Kopertę” – tryb gotowości. To czas, kiedy dojeżdżałeś do ciężarówki. Nie odpoczywałeś, ale też jeszcze nie pracowałeś. Na przykład, jeśli przyjechałeś do ciężarówki o 19:00 – wprowadź 19:00.
- Następnie tachograf zapyta, co robiłeś od momentu przyjazdu do ciężarówki do chwili obecnej (np. 20:11). Jeśli odpoczywałeś, ustawiasz pauzę – „Łóżko”.
- Potwierdzasz ręczne wprowadzenie danych.
- Wybierasz kraj otwarcia zmiany.
- Ustawiasz „Młotki”.
- Zmiana jest otwarta, można ruszać w drogę.
Nie trzeba ustawiać „Młotków”, można od razu ruszyć, ale zgodnie z przepisami lepiej je ustawić, zrobić przegląd pojazdu i dopiero wyruszyć.
Maksymalna długość zmiany:
Normalna zmiana – 13 godzin (obejmuje jazdę, pracę i oczekiwanie).
Wydłużona zmiana – do 15 godzin (dozwolone 2 razy w tygodniu).
Czas prowadzenia pojazdu:
Maksymalny czas prowadzenia pojazdu w ciągu dnia – 9 godzin, można go wydłużyć o 1 godzinę, ale nie więcej niż dwa razy w tygodniu.
Maksymalny czas prowadzenia pojazdu w tygodniu – 56 godzin, ale w ciągu dwóch kolejnych tygodni czas jazdy nie może przekroczyć 90 godzin.
Na wyświetlaczu tachografu oznaczony symbolem „Kierownica” lub „Samochód”. Wyświetlany automatycznie po rozpoczęciu jazdy.
Przerwa podczas jazdy:
W ciągu dnia można robić przerwy w jeździe. Minimum 45 minut! na 9 godzin jazdy.
Po 4 godzinach i 30 minutach nieprzerwanej jazdy kierowca jest zobowiązany do zrobienia przerwy trwającej co najmniej 45 minut. Można ją podzielić na dwie części:
Pierwsza przerwa – minimum 15 minut, a druga – minimum 30 minut. W przeciwnym razie tachograf nie zaliczy 45-minutowej pauzy.
Przerwa podczas jazdy oznaczona jest symbolem „łóżko” 🛏. Ustawiana ręcznie przez kierowcę.
Codzienny odpoczynek:
Normalny codzienny odpoczynek – minimum 11 godzin. Można go podzielić na dwie części:
- Minimum 3 godziny bez przerwy
- Minimum 9 godzin bez przerwy
Łącznie, jeśli odpoczynek jest podzielony, musi wynosić co najmniej 12 godzin.
Skrócony codzienny odpoczynek – minimum 9 godzin bez przerwy, można go wykorzystać nie więcej niż trzy razy w ciągu dwóch tygodni (między dwoma odpoczynkami tygodniowymi).
Oznaczony w tachografie symbolem 🛏 „łóżko”.
Cotygodniowy odpoczynek
Standardowy cotygodniowy odpoczynek wynosi minimum 45 godzin z rzędu.
Skrócony cotygodniowy odpoczynek wynosi minimum 24 godziny, ale brakujące godziny muszą zostać zrekompensowane w ciągu trzech tygodni.
Nie można robić dwóch skróconych tygodni pod rząd.
Oznaczany w tachografie symbolem 🛏 „Łóżko”, wprowadzany ręcznie przez kierowcę.
Podwójna załoga
Podczas pracy w podwójnej załodze w kabinie mogą znajdować się dwaj kierowcy, którzy zmieniają się nawzajem.
W takim trybie długość zmiany nie może przekraczać 30 godzin, ale każdy kierowca musi mieć pełny dzienny odpoczynek wynoszący co najmniej 9 godzin.
W podwójnej załodze przerwa po 4,5 godziny jazdy nie jest wymagana. Podczas jazdy drugi kierowca ma w tachografie ustawiony „Koperta”, który zalicza mu tę przerwę. Oznacza to, że po przejechaniu 4,5 godziny wystarczy zmienić się miejscami z partnerem, nie trzeba robić 45-minutowej pauzy. Należy zamienić karty kierowców, a karcie kierowcy, który teraz siedzi na miejscu pasażera, ustawić tryb „Koperta”.
Prom lub przeprawa kolejowa
Kierowca może przerwać dzienny odpoczynek (minimum 11 godzin) na dwa okresy po maksymalnie 1 godzinie na załadunek/rozładunek.
W tym czasie kierowca musi przebywać w kabinie lub miejscu do spania.
Jeśli nie ma miejsca do spania, odpoczynek się nie liczy.
Jak oznaczać przeprawę w tachografie?
W cyfrowych tachografach istnieje specjalna funkcja „FERRY MODE” 🚢:
- Aktywuje się przed załadunkiem.
- Pozwala zarejestrować przerwanie odpoczynku.
🚨 Ważne:
Kierowca musi zachować bilet na prom lub pociąg jako dowód!
Przykład rejestracji czasu na promie:
- Wjeżdżasz na prom o 20:00 i idziesz spać.
- O 01:00 budzą Cię, abyś przestawił pojazd. Przerywasz pauzę (Spałeś 5 godzin) – przerwa 30 minut.
- O 06:00 budzą Cię ponownie, abyś zjechał z promu. (Spałeś 4,5 godziny) – przerwa 30 minut.
Łączny odpoczynek wyniósł 9,5 godziny z przerwami. Do pełnego odpoczynku brakuje 1,5 godziny. Dlatego odpoczynek nie zostanie zaliczony jako pełny. Aby to naprawić, trzeba dokończyć pauzę przez co najmniej 1,5 godziny.
Jeśli Twój odpoczynek był pełny, to po zjeździe z promu możesz kontynuować jazdę.
Jeśli na promie nie ma kabin ani miejsc do spania, taki odpoczynek nie jest liczony, więc po zjeździe z promu należy odbyć 11-godzinną pauzę.
Kiedy ustawia się ⚒️ „Młotki”
- Przygotowanie pojazdu przed wyjazdem
- Pomoc w załadunku lub rozładunku ciężarówki
- Mocowanie ładunku, otwieranie lub zamykanie plandeki
- Tankowanie paliwa i AdBlue
- Naprawy lub konserwacja techniczna
Ten tryb jest ustawiany na tachografie ręcznie przez kierowcę.
Kiedy ustawia się „Koperta” 📩
- Oczekiwanie na załadunek/rozładunek
- Sporządzanie dokumentów
- Prace niezwiązane z odpoczynkiem, ale niewymagające prowadzenia pojazdu
Zamknięcie zmiany
Zamknięcie zmiany odbywa się szybko, w dwóch krokach:
- Zatrzymujemy się na parkingu i wyłączamy zapłon – tachograf automatycznie przełączy się na „łóżko” 🛏. Jeśli silnik nie jest wyłączony, należy ręcznie ustawić tryb pauzy 🛏.
- Wybieramy kraj zamknięcia zmiany, czyli kraj, w którym aktualnie się znajdujemy, i potwierdzamy wybór.
❗ Uwaga! Zmiana zamyka się nie poprzez wybór kraju, ale poprzez ustawienie trybu pauzy. Upewnij się, że na tachografie jest tryb „łóżko” 🛏.
Jeśli zamykasz zmianę w Hiszpanii, musisz wybrać nie tylko kraj, ale także prowincję. W kabinie ciężarówki zwykle są mapy, na których można sprawdzić, w jakiej prowincji się znajdujesz, lub można skorzystać z Google Maps.
Potrzebujesz parkingu? Sprawdź tutaj!
Informacje:
Zgodnie z nowymi przepisami, przy przekraczaniu granicy należy zatrzymać się na najbliższym parkingu i zarejestrować przekroczenie granicy w tachografie.
Jak to zrobić?
- Wejść do menu „Tacho”.
- Wybrać „Kierowca 1”.
- Następnie „Kraj początkowy”.
- Wybrać kraj, do którego wjechaliśmy (lub jego kod).
Do 19 sierpnia 2025 r. wszystkie tachografy SMART 1 muszą zostać wymienione na SMART 2.
Tachografy SMART 1 były montowane od 15.06.2019 r.
Wszystkie nowe ciężarówki zarejestrowane od 21 sierpnia 2023 r. będą wyposażone w tachografy drugiej generacji SMART 2.
Tachograf SMART 2 będzie rejestrował przekroczenie granicy automatycznie.
No coordinates.